۱. آناتومی یک جهش: چرا سونی و هوندا با هم ازدواج کردند؟
در صنعت خودرو، ادغامها معمولاً شکست میخورند، اما داستان Sony Honda Mobility (SHM) متفاوت است. چرا؟ چون این یک همکاری "موازی" نیست، بلکه "مکمل" است.
هوندا (Honda): استاد مکانیک، ایمنی بدنه (Crash Safety) و تولید انبوه است. آنها مسئولیت پلتفرم شاسی الکتریکی e:Architecture را بر عهده دارند.
سونی (Sony): استاد سنسورهای تصویر (CMOS)، سرگرمی و هوش مصنوعی است. آنها مسئولیت "روح" ماشین را بر عهده دارند.
نتیجه خودرویی است که از نظر مکانیکی به قابلاعتمادی یک Civic است، اما از نظر هوشمندی شبیه به یک گوشی پرچمدار Xperia عمل میکند.
۲. طراحی خارجی: Media Bar و پایان عصر "چراغهای سنتی"
طراحی Afeela مینیمالیست و آیرودینامیک است، اما بحثبرانگیزترین ویژگی آن Media Bar است.
سپر جلو و عقب خودرو دیگر پلاستیک خشک نیستند؛ آنها نمایشگرهای LED باریکی هستند که با محیط حرف میزنند.
- حالت خوشآمدگویی: وقتی با کلید دیجیتال (موبایل) نزدیک میشوید، نام شما را مینویسد و رنگ مورد علاقهتان را نمایش میدهد.
- حالت هشدار: اگر سنسورها کودکی را در حال دویدن تشخیص دهند، Media Bar به رنگ قرمز چشمکزن در میآید تا به سایر رانندگان هشدار دهد.
- حالت شارژ: درصد باتری را به صورت گرافیکی نشان میدهد.
۳. کابین خلبان دیجیتال: سینمای متحرک با Unreal Engine 5
سونی میداند که در خودروهای خودران، راننده وقت آزاد زیادی دارد. پس کابین را به یک "اتاق نشیمن متحرک" تبدیل کرده است.
داشبورد یک نمایشگر پانورامیک یکپارچه است. رابط کاربری (UI) با موتور بازیسازی Unreal Engine 5.4 رندر میشود. این یعنی سایهزنیها، نورپردازیها و انیمیشنهای منوها در حد بازیهای نسل نهم هستند.
علاوه بر این، تکنولوژی صوتی 360 Reality Audio سونی در صندلیها تعبیه شده است. هر صندلی اسپیکرهای اختصاصی در پشتسری (Headrest) دارد تا هر سرنشین بتواند موسیقی یا فیلم متفاوتی را بدون تداخل صدا با دیگران تجربه کند.
۴. قلب دیجیتال: کالبدشکافی چیپست Snapdragon Ride Flex
این خودرو اولین وسیله نقلیهای است که از پلتفرم یکپارچه Snapdragon Ride Flex کوالکام استفاده میکند.
در خودروهای قدیمی، چیپست سرگرمی (Infotainment) از چیپست ایمنی (ADAS) جدا بود. اما در Afeela، همه چیز روی یک سیستم-روی-چیپ (SoC) فوق قدرتمند اجرا میشود.
قدرت خام: این سیستم قادر به انجام ۸۰۰ تریلیون عملیات در ثانیه (800 TOPS) است. برای مقایسه، چیپ FSD تسلا (Hardware 4.0) حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ تاپس قدرت دارد. این قدرت پردازشی صرف تحلیل بلادرنگ تصاویر ۴۵ سنسور و اجرای مدلهای سنگین هوش مصنوعی میشود.
۵. شبکه عصبی و هوش مصنوعی: نقش Microsoft Azure OpenAI
سونی برای "مغز کلامی" خودرو به سراغ مایکروسافت رفته است. سرویس Azure OpenAI (نسخهای امن از ChatGPT) در سیستم عامل خودرو ادغام شده است.
دستیار صوتی Afeela میتواند با شما "مکالمه" کند.
راننده: "حس میکنم خستهام و گرسنه."
Afeela: "متوجه شدم. بر اساس سلیقه غذایی تو، یک رستوران سوشی در ۳ کیلومتری پیدا کردم که امتیاز بالایی دارد. همچنین نور کابین را به آبی آرامشبخش تغییر دادم و ماساژور صندلی را فعال کردم. آیا مسیر را ست کنم؟"
این سطح از درک بافتی (Contextual Awareness) در هیچ خودروی دیگری وجود ندارد.
۶. سیستمهای کمکراننده (ADAS): بررسی دقیق ۴۵ سنسور
امنیت در Afeela بر اساس قانون "افزونگی" (Redundancy) بنا شده است. اگر یک سنسور کور شود، دیگری باید جبران کند.
- لیدار (LiDAR): چشم لیزری روی سقف که نقشهبرداری سه بعدی ۳۶۰ درجه انجام میدهد (برخلاف تسلا که لیدار را حذف کرده است).
- دوربینها: ۱۲ دوربین با رزولوشن ۸ مگاپیکسل برای تشخیص علائم و خطوط.
- رادار و اولتراسونیک: برای تشخیص اجسام فلزی و فاصله نزدیک در شرایط جوی بد (مه و باران).
- سنسورهای داخل کابین (ToF): تشخیص هوشیاری راننده. اگر چشمان شما بسته شود، خودرو بوق میزند و در نهایت به آرامی در شانه خاکی توقف میکند.
۷. فلسفه اخلاق در AI: معضل تراموا
این سنگینترین بحث ماست. وقتی کنترل فرمان دست الگوریتم است، "مسئولیت اخلاقی" با کیست؟
فرض کنید کودکی ناگهان وسط خیابان میپرد. ترمز کردن غیرممکن است. خودرو دو راه دارد: زدن به کودک، یا انحراف و برخورد با تیر چراغ برق (که احتمالاً راننده را میکشد).
انسان در این شرایط "واکنش" نشان میدهد و قانون او را مقصر نمیداند. اما هوش مصنوعی "انتخاب" میکند. برنامهنویسان سونی باید کدهایی بنویسند که ارزشگذاری کند. آیا خودرو باید همیشه جان سرنشین (مشتری) را در اولویت قرار دهد؟ یا جان عابر پیاده (کمترین آسیب به جامعه)؟
هنوز هیچ قانون جهانی برای این موضوع وجود ندارد و این "خلاء قانونی" ترسناکترین بخش ماجراست.
۸. امنیت سایبری: حمله به پورتهای CAN Bus
اتصال دائم به اینترنت (Always-Online) پاشنه آشیل Afeela است. سونی ادعا میکند از رمزنگاری نظامی استفاده میکند، اما تاریخ ثابت کرده هیچ سیستمی غیرقابل نفوذ نیست.
هکرها میتوانند از طریق حمله "Man-in-the-Middle" سیگنالهای GPS را جعل کنند (GPS Spoofing) و خودرو را به مقصدی اشتباه ببرند. یا بدتر، بدافزارهایی طراحی کنند که کنترل فرمان الکتریکی را در دست بگیرد. سونی قول داده که "هسته رانندگی" از "هسته سرگرمی" ایزوله باشد، اما در معماریهای مدرن یکپارچه، این ایزولاسیون هرگز ۱۰۰٪ نیست.
۹. مشخصات فنی مکانیکی
بیایید فراموش نکنیم که این هنوز یک ماشین است:
- باتری: پک باتری لیتیوم-یون ۹۱ کیلووات ساعتی.
- شارژ: پشتیبانی از شارژ سریع DC تا ۱۵۰ کیلووات (کمی کندتر از پورشه و هیوندای).
- پیشرانه: دو موتور الکتریکی (AWD) با مجموع قدرت ۴۸۳ اسب بخار.
- سیستم تعلیق: تعلیق بادی دو جناغی در جلو و مولتیلینک در عقب برای نرمترین سواری ممکن.
۱۰. نتیجهگیری: آیا Afeela آغاز پایان "رانندگی لذتبخش" است؟
سونی Afeela نماد آیندهای است که در آن "راننده" تبدیل به "اپراتور سیستم" میشود.
برای کسانی که از ترافیک متنفرند، این خودرو یک بهشت متحرک است؛ جایی برای بازی کردن، فیلم دیدن و استراحت کردن. اما برای کسانی که عاشق "ارتباط مکانیکی با جاده" هستند، Afeela یک قفس طلایی است. قفسی پر از سنسور که هر حرکت شما را رصد میکند و اجازه نمیدهد پایتان را از گلیم الگوریتم درازتر کنید.
سال ۲۰۲۶ سالی است که باید انتخاب کنیم: آیا راحتی هوش مصنوعی را میخواهیم، یا آزادی اشتباه کردن انسانی را؟