1. قابلیت AI Explorer: حافظه تصویری مطلق
مهمترین ویژگی ویندوز ۱۲، چیزی است که مایکروسافت آن را "Advanced AI Explorer" مینامد. این نسخه پیشرفتهای از ویژگی شکستخورده "Timeline" در ویندوز ۱۰ است، اما با قدرت هوش مصنوعی مولد.
چگونه کار میکند؟
ویندوز ۱۲ به طور مداوم و در پسزمینه، تمام فعالیتهای شما را پردازش میکند. نه فقط فایلها، بلکه محتوای روی صفحه، مکالمات در اپلیکیشنهای چت، و حتی تبهای باز شده در مرورگر. همه اینها توسط یک مدل زبانی کوچک (SLM) که به صورت محلی روی چیپست NPU شما اجرا میشود، ایندکس میشوند.
سناریوی کاربردی: فرض کنید دنبال "آن فایل اکسلی که جیسون فرستاد و درباره بودجه بازاریابی بود" میگردید، اما یادتان نیست در واتساپ بود، ایمیل یا اسلک. کافیست به ویندوز بگویید: "فایلی که جیسون درباره بودجه فرستاد رو نشونم بده." AI Explorer با درک زبان طبیعی و جستجو در "حافظه تصویری" خود، دقیقاً همان لحظه را پیدا کرده و فایل را جلوی شما میگذارد. این پایان دوران "جستجوی فایل با اسم" است.
2. معماری CorePC: ویندوز ماژولار میشود
سالهاست که ویندوز با مشکل "سنگینی" و کدهای قدیمی (Legacy Code) دستوپنج نرم میکند. پروژه CorePC پاسخ مایکروسافت به این مشکل است.
تفکیک وضعیت (State Separation)
در ویندوز ۱۲، فایلهای سیستمی، درایورها و فایلهای کاربر در پارتیشنهای کاملاً ایزوله و قفلشده (Read-only) قرار میگیرند (شبیه به iPadOS یا Android). این کار سه مزیت دارد:
- آپدیتهای برقآسا: آپدیتهای ویندوز در پسزمینه و روی پارتیشن دوم نصب میشوند و با یک ریستارت ۱۰ ثانیهای فعال میشوند. دیگر خبری از "Do not turn off your PC" برای ۳۰ دقیقه نیست.
- امنیت: بدافزارها نمیتوانند فایلهای سیستمی را تغییر دهند چون آن پارتیشن قفل است.
- بازگشت به تنظیمات کارخانه: ریست کردن ویندوز به سادگی گوشی موبایل خواهد بود.
3. تغییرات رابط کاربری: تسکبار شناور
اسکرینشاتهای لو رفته نشان میدهد که مایکروسافت در حال حرکت به سمت زبانی است که "Oxygen" نامیده میشود. مهمترین تغییر، تسکبار شناور (Floating Taskbar) است. تسکبار دیگر به پایین صفحه نچسبیده است؛ بلکه مثل یک جزیره شناور با لبههای گرد، کمی بالاتر از پایین صفحه قرار دارد.
همچنین، شایعاتی درباره اضافه شدن یک Top Bar (نوار وضعیت در بالا) مثل macOS یا لینوکس وجود دارد که اطلاعاتی مثل ساعت، باتری و نوتیفیکیشنها را نشان میدهد تا فضای پایین صفحه فقط مخصوص اپلیکیشنها باشد. این تغییرات برای کاربران لمسی و تبلتها عالی است، اما شاید کاربران سنتی دسکتاپ را عصبانی کند.
4. سیستم مورد نیاز: قتل عام سیستمهای قدیمی
این بخش دردناک ماجراست. ویندوز ۱۲ برای اجرای قابلیتهای AI Explorer و CorePC نیاز به سختافزار مدرن دارد.
- RAM: خداحافظی با ۴ و ۸ گیگابایت. حداقل رم مورد نیاز به ۱۶ گیگابایت افزایش مییابد. هوش مصنوعی محلی تشنهی رم است.
- NPU (واحد پردازش عصبی): داشتن پردازندهای که واحد NPU داشته باشد (مثل Intel Core Ultra یا AMD Ryzen 8000 به بالا) اجباری خواهد بود. سیستمهای قدیمیتر شاید بتوانند نسخه "Lite" ویندوز ۱۲ را نصب کنند، اما از ویژگیهای اصلی محروم خواهند بود.
- SSD: نصب روی HDD رسماً غیرممکن خواهد شد.
5. سوپر رزولوشن (Super Resolution)
ویندوز ۱۲ ویژگی "Auto SR" را به صورت سیستمی ارائه میدهد. این ویژگی دقیقاً مثل DLSS انویدیا عمل میکند، اما در سطح ویندوز. این یعنی شما میتوانید بازیها یا ویدیوهای قدیمی را اجرا کنید و ویندوز با استفاده از NPU، رزولوشن و فریمریت آنها را به صورت هوشمند بالا میبرد. این قابلیت برای لپتاپهای گیمینگ میانرده یک موهبت الهی است.
6. حریم خصوصی: کابوس یا رویا؟
قابلیت AI Explorer یک شمشیر دو لبه است. اینکه کامپیوتر شما "همه چیز را میبیند و ضبط میکند"، فعالان حریم خصوصی را ترسانده است. مایکروسافت قول داده است که:
- تمام پردازشها محلی (Local) است و هیچ داده تصویری به فضای ابری (Cloud) ارسال نمیشود.
- کاربر میتواند لیست سیاه (Blacklist) تعیین کند (مثلاً: "وقتی سایت بانک را باز کردم، ضبط نکن").
با این حال، برای شرکتها و سازمانهای امنیتی، این ویژگی احتمالاً اولین چیزی است که توسط ادمینهای شبکه غیرفعال میشود.
7. تاریخ عرضه و قیمت
بر اساس چرخه ۳ ساله مایکروسافت، ویندوز ۱۲ در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ (احتمالاً پاییز) عرضه عمومی خواهد شد، اما نسخه RTM برای تولیدکنندگان لپتاپ در تابستان ۲۰۲۶ ارسال میشود.
قیمت؟ احتمالاً برای کاربران ویندوز ۱۱ رایگان خواهد بود، اما ممکن است برخی قابلیتهای پیشرفته AI نیاز به اشتراک "Copilot Pro" داشته باشند. بله، دوران "ویندوز اشتراکی" نزدیک است.